DHCP (Dynamic Host Configuration Protocol), şəbəkədəki cihazlara avtomatik olaraq IP ünvanları və digər şəbəkə konfiqurasiyalarını təyin etmək üçün istifadə olunan bir protokoldur. DHCP, şəbəkə administratorlarına IP ünvanlarını əl ilə təyin etmək əziyyətindən xilas edir və IP ünvanlarının təkrar istifadəsinin qarşısını alır.
DHCP necə işləyir?
DHCP prosesi dörd mərhələdən ibarətdir, bunlar DORA prosesi olaraq tanınır: Discovery, Offer, Request, Acknowledge.
Discovery (Kəşf):
Cihaz (müştəri) şəbəkəyə qoşularkən IP ünvana ehtiyacı olur və DHCP serverini axtarmaq üçün yayım (broadcast) mesajı göndərir. Bu mesajda cihazın MAC ünvanı və digər məlumatlar olur.
Offer (Təklif):
DHCP server bu yayım mesajını aldıqda, boşda olan IP ünvanlarından birini seçir və müştəriyə təklif edir. Təklif mesajında təklif olunan IP ünvanı, subnet mask, gateway və digər şəbəkə məlumatları ola bilər.
Request (Sorğu):
Müştəri, aldığı IP ünvanını qəbul etmək istədiyini bildirmək üçün DHCP serverə sorğu mesajı göndərir. Bu, müştərinin serverin təklifini qəbul etdiyini göstərir.
Acknowledge (Təsdiq):
DHCP server bu sorğunu təsdiqləyir və həmin IP ünvanını müvəqqəti olaraq müştəriyə təyin edir. Bu mərhələdən sonra müştəri şəbəkəyə qoşulur və internetə çıxış əldə edir.
DHCP Prosesi Nümunəsi:
Discovery:
Müştəri (məsələn, bir kompüter) şəbəkəyə qoşulur və IP ünvana ehtiyac duyur. Müştəri DHCP Discover mesajı ilə şəbəkədə DHCP serverini axtarır.
Məsaj: "Mənim MAC ünvanım budur. Mənim üçün bir IP ünvanı verin."
Offer:
DHCP server, müştəriyə bir IP ünvanı təklif edir, məsələn, 192.168.1.10.
Məsaj: "Mən sənə IP 192.168.1.10 ünvanını təklif edirəm. Subnet mask: 255.255.255.0, Gateway: 192.168.1.1."
Request:
Müştəri təklif olunan IP ünvanını qəbul edir və DHCP serverinə IP ünvanını istəyən bir sorğu göndərir.
DHCP-nin Faydaları:
1.Avtomatlaşdırma: DHCP IP ünvanlarını və şəbəkə konfiqurasiyalarını avtomatik təyin edir. Bu, böyük şəbəkələrdə əl ilə IP ünvanlarını təyin etmək zərurətini aradan qaldırır.
2.Effektiv idarəetmə: IP ünvanlarının mərkəzləşdirilmiş şəkildə idarə olunmasını təmin edir və IP ünvan təkrarçılığının qarşısını alır.
3.Dəyişikliklərin asanlıqla idarə olunması: Yeni cihazlar şəbəkəyə asanlıqla əlavə olunur və mövcud cihazlar üçün konfiqurasiyalar sadə şəkildə dəyişdirilə bilər.
