​Hər birimizin həyatında ən azı bir dəfə dərindən ah çəkib dediyi o məşhur cümlə var: "Kaş ki, 5 il əvvəl o addımı ataydım..." İstər ucuz vaxtında alınmayan bir əmlak olsun, istərsə də dəyərləndirilməyən bir iş fürsəti... Sonradan gələn peşmanlığın dadı həmişə acı olur.
 

​Hər gün işə gedir, eyni qrafiklə işləyir, qazanır və ayın sonuna qədər "sağ qalmağa" cəhd edirik. Bütün bu qaçhaqaçın içində cibimizdə qalan o kiçik qənaətləri isə sadəcə bank hesabında və ya yaşlı nəslin dili ilə desək, yastıq altında saxlayaraq gələcəyimizin etibarlı əllərdə olduğunu düşünürük. Amma reallıq heç də belə deyil.
 

​Dünya elə bir sürətlə dəyişir və texnologiya elə addımlayır ki, pulu sadəcə kənara qoymaq – onu qorumaq yox, əksinə, yavaş-yavaş itirmək deməkdir. İnflyasiya hər gün səssizcə cibimizə girir. Bəs çıxış yolu nədir? Çıxış yolu pulu sadəcə "yastıq altına" yığmaq yox, onu gələcəyi quran şirkətlərlə birlikdə işlətməkdir. Məhz burada səhm bazarı ən effektiv yol olaraq qarşımıza çıxır.
​

Əgər bu gün o ilk addımı atmasanız, böyük ehtimalla, 5 il sonra yenə kimlərinsə uğur hekayələrinə baxıb o məşhur "kaş ki" sözünü təkrarlayacaqsınız. Gəlin səhm bazarının niyə sadəcə maliyyəçilər üçün bir oyun meydançası yox, hər birimiz üçün həyati bir zərurət olduğuna birlikdə baxaq.
 

​Bankdakı pulunuz həqiqətən də qazanırmı?

​Cibimizdə qalan pulu inflyasiyadan qorumaq üçün ağlımıza gələn ilk və ən ənənəvi yol onu banka depozitə qoymaqdır. Yerli banklarımızın təklif etdiyi illik manat əmanətlərinə baxsaq, faiz dərəcələrinin ortalama 8-12 % aralığında dəyişdiyini görərik. İlk baxışdan ilin sonunda pulunuzun üzərinə 10 % gəlməsi cəlbedici səslənə bilər. Amma gəlin maskaları çıxaraq və real hesablama aparaq. Real inflyasiya – yəni marketdəki ərzağın, geyimin, xidmətlərin gündəlik qiymət artımı çox vaxt bankın verdiyi bu faizləri səssizcə yeyib bitirir. Bankın sizə verdiyi o 10 % gəlir əslində sizi zənginləşdirmir, sadəcə pulunuzun alıcılıq qabiliyyətinin kəskin düşməsinin qarşısını alır. Yəni siz yenə də sadəcə "sağ qalırsınız", inkişaf etmirsiniz. Üstəlik, bu cüzi faizi almaq üçün pulunuzu düz 1 il ərzində bankda "həbsdə" saxlamaq məcburiyyətindəsiniz.
 

​İndi isə qapılarını bütün dünyaya açan səhm bazarına (məsələn, ABŞ fond bazarına) baxaq. Səhm bazarında bankın 1 ilə verdiyi o 10-12 % gəlir heç də əlçatmaz hədəf deyil. Bəzən inandığınız, arxasında real güc olan bir şirkətin bağladığı tək bir müqavilə xəbəri və ya uğurlu rüblük hesabatı səhmin qiymətini cəmi bir gün ərzində 10-15 % yuxarı sıçrada bilir.
​

Siz pulunuzu 1 il kilidləyib inflyasiya ilə başa-baş mübarizə aparmaq əvəzinə, doğru analiz və səbirlə qlobal şirkətlərin böyüməsinə ortaq ola bilərsiniz. Bank sizə sadəcə sabit bir rəqəm vəd edir, səhm bazarı isə sərhədsiz potensial.
​

Səhmlər sadəcə ekrandakı rəqəmlər deyil, gələcəyə şəriklikdir
 

​Bir çox insan səhm bazarını yalnız qırmızı və yaşıl rəqəmlərin yanıb-söndüyü, şansın rol oynadığı bir lotereya kimi görür. Lakin əslində hər hansı bir şirkətin səhmini almaq – inandığınız, bəzən hər gün məhsullarından istifadə etdiyiniz və ya gələcəyi dəyişəcəyinə əmin olduğunuz bizneslərə rəsmən ortaq olmaq deməkdir.
​

Təsəvvür edin, bu gün dünyanı dəyişən süni intellekt texnologiyaları, gələcəyin avtonom (özünü idarə edən) nəqliyyat sistemləri və ya tibb sahəsindəki inqilabi yeniliklər böyük sürətlə inkişaf edir. Siz sadəcə bu yenilikləri kənardan izləyən və zamanı gələndə o məhsullara pul xərcləyən adi bir istehlakçı olmaq məcburiyyətində deyilsiniz. Səhm bazarı sizə həmin qlobal inkişafın bir parçası olmaq şansı verir.
 

​Şirkətlər böyüdükcə, yeni bazarlara girdikcə və milyardlarla dollar qazandıqca, siz də onlarla birlikdə böyüyürsünüz. Qısacası, investisiya edərkən siz sadəcə ekrandakı rəqəmləri deyil, gələcəyin özünü alırsınız.
​

Kütlə panikaya düşəndə yaranan əsl fürsətlər

​Birja ilə bağlı ən böyük yanlış anlaşılan məqamlardan biri "qırmızı rəng" qorxusudur. Kütlənin əksəriyyəti qrafiklərdə qiymət düşüşünü görən kimi panikaya qapılıb qaçır. Amma gəlin məntiqli düşünək, təsəvvür edin ki, yaxın gələcəkdə böyüyəcəyinə, infrastrukturun inkişaf edəcəyinə tam əmin olduğunuz bir ərazidə torpaq və ya mənzil qiymətləri qısamüddətli bir böhran səbəbindən ucuzlaşır. Siz bu vəziyyətdən qorxub qaçarsınız, yoxsa yaranmış bu fürsətdən istifadə edib dərhal o əmlakı alarsınız?
 

​Səhm bazarı da məhz belə işləyir. Həqiqi fürsətlər çox vaxt kütləvi panika anlarında, güclü və perspektivli şirkətlərin səhmləri müvəqqəti səbəblərdən ucuzlaşanda yaranır. Uğurlu investorların sirri əslində çox sadədir: arxasında real güc olan doğru şirkəti tapmaq, hər kəs qorxub satarkən alış edərək ortalama qiyməti aşağı salmaq və şirkətin əsl dəyərini üzə çıxaracaq o böyük xəbəri səbirlə gözləmək. Bir məşhur deyimdə olduğu kimi: Səhm bazarı, səbirsizlərin pulunun səbirli insanlara keçdiyi bir yerdir.
​Səhm bazarına girmək üçün milyonlara ehtiyacınız yoxdur. Önəmli olan məbləğin böyüklüyü yox, o ilk addımı atmaq və investisiya vərdişini formalaşdırmaqdır.
 

​Məqalənin əvvəlində bəhs etdiyimiz o 5 il onsuz da keçəcək. Sual budur ki, 5 il sonra yenə qrafiklərə, xəbərlərə və başqalarının uğurlarına baxıb o məşhur "kaş ki" sözünü təkrarlayacaqsınız, yoxsa bu gün atdığınız addıma görə öz uzaqgörənliyinizlə fəxr edəcəksiniz?
​Seçim sizindir, zaman isə dayanmadan işləyir.