Şəbəkə texnologiyaları müasir rəqəmsal dünyanın onurğa sütunudur. İstər evdə Wi-Fi-a qoşulun, istərsə də qlobal bir şirkətin məlumat bazasına daxil olun, hər bir proses müəyyən bir şəbəkə növü üzərindən həyata keçirilir.

Şəbəkələr əsasən əhatə etdikləri coğrafi əraziyə və xidmət məqsədlərinə görə təsnif edilir. Budur, ən çox istifadə olunan şəbəkə növləri:

1. PAN (Personal Area Network) – Fərdi Şəbəkə

Bu, ən kiçik şəbəkə növüdür və adətən bir nəfərin istifadə etdiyi cihazlar arasındakı bağlantını əhatə edir.

Məsafə: Bir neçə metr.

Nümunə: Telefonunuzun qulaqlığa Bluetooth vasitəsilə qoşulması və ya saatın telefonla sinxronizasiyası.

2. LAN (Local Area Network) – Yerli Şəbəkə

Eyni bina və ya məhdud bir ərazidəki cihazları birləşdirən şəbəkədir. Yüksək sürət və təhlükəsizlik təmin edir.

Məsafə: Ev, ofis və ya məktəb binası.

Nümunə: Bir ofis daxilindəki kompüterlərin eyni printerə bağlanması.

3. WLAN (Wireless Local Area Network) – Naqilsiz Yerli Şəbəkə

LAN-ın naqilsiz versiyasıdır. Radio dalğaları (Wi-Fi) vasitəsilə cihazların internetə və ya bir-birinə bağlanmasını təmin edir.

Üstünlüyü: Mobillik təmin edir, kabellərə ehtiyac qalmır.

4. CAN (Campus Area Network) – Kampus Şəbəkəsi

Bir neçə LAN-ın birləşməsindən yaranır. Adətən böyük təhsil müəssisələri və ya hərbi bazalar tərəfindən istifadə olunur.

Nümunə: Bir Universitetin müxtəlif fakültə binalarındakı şəbəkələrin vahid mərkəzdə birləşməsi.

5. MAN (Metropolitan Area Network) – Şəhər Şəbəkəsi

Bir şəhəri və ya böyük bir kampusu əhatə edən şəbəkə növüdür. LAN-dan böyük, WAN-dan kiçikdir.

Məsafə: 5-50 km arası ərazini əhatə edə bilər.

Nümunə: Şəhər daxilindəki kabel televiziyası şəbəkələri.

6. WAN (Wide Area Network) – Geniş Ərazi Şəbəkəsi

Ölkələri, qitələri və bütün dünyanı əhatə edən ən böyük şəbəkə növüdür.

Məsafə: Qlobal.

Nümunə: Ən böyük WAN nümunəsi İnternetdir.

Hansı şəbəkəni seçməli?

Şəbəkə növünün seçimi tamamilə sizin ehtiyaclarınızdan asılıdır:

Ev üçün: WLAN və ya kiçik bir LAN kifayətdir.

Biznes üçün: Məlumat təhlükəsizliyi üçün mütləq idarə olunan LAN və VPN (Virtual Private Network) istifadə edilməlidir.

Qlobal fəaliyyət üçün: WAN infrastrukturu zəruridir.

Qeyd: Şəbəkələrin təhlükəsizliyini təmin etmək üçün firewall (təhlükəsizlik divarı) və şifrələmə üsullarından istifadə etmək həmişə vacibdir.