— Sən deyə bilmədiklərini gizlətmək üçün yazırsan.
Dodaqlarım tərpəndi, amma söz çıxmadı. Özümü müdafiə etmək istədim, amma birdən anladım, müdafiə edəcək heç nə yoxdur.
— İnsanlar başa düşmür, — nəhayət, dilləndim.
— Sən özünü başa düşürsən?
Bu sual cavab tələb etmirdi. O, cavabın yoxluğunu göstərirdi. Araya sükut çökdü. Sükut uzanırdı. Az qala pıçıltı ilə dedim:
— Mən çalışıram…
— Çalışmaq çox vaxt qaçmağın başqa formasıdır.
— Qaçmaqmı, axı nədən?
— Özündən.
Hiss etdim ki, nəfəsim daralır. Dərindən nəfəs almağa başladım. Özümü toparlayıb dedim:
— İnsan özündən necə qaça bilər ki?
— Sən bunu çox yaxşı bacarırsan.
Artıq sıxılmaqla bərabər, həm də sinirlərim gərilirdi. Bu dəfə ucadan dedim:
— Mən qaçmıram.
— Onda niyə həmişə son addımda dayanırsan?
Bu sual tanış idi. Hətta ağrılı dərəcədə. Gizlətmədim:
— Çünki qorxuram.
Bu həqiqəti çoxdan boynuma almışdım. Bu elə bir həqiqət idi ki, ört-basdır etmək üçün həmişə özümə çoxlu bəhanələr uydurmalı olurdum.
— Nədən?
— Bilmirəm... İtirməkdən. Səhv etməkdən. Boşa çıxmaqdan. Risk etməkdən. Hər şeydən…
— Yəni heç çatmamaqdan yox, çatıb peşman olmaqdan qorxursan.
Bu dəfə baxışlarımı qaçırdım. O, düz deyirdi.
— Sən həyatını ehtimallarla yaşayırsan, — dedi. — "Bəlkə belə olsaydı", "bəlkə o olmasaydı"... Heç vaxt o bəlkələrdən əl çəkmirsən.
— Çünki risk var.
— Çünki həyat var.
Yenə sükut başladı. Amma bu dəfə daha ağır.
— Sən limanlara inanırsan, — o, dedi.
— Hər kəs inanır.
— Yox. Bəziləri sadəcə üzür.
— Bəs mən?
— Sən xəritə çəkirsən. Mövcud olmayan limanların xəritəsini.
Bu cümlə içimdə qəribə bir boşluq yaratdı.
— Bəs onda mən nə edirəm?
— Özünü sakitləşdirirsən.
— Bu pisdir?
— Qısa müddətdə yox. Uzun müddətdə isə... Səni məhv edir.
Deməyə söz tapmadım. O davam etdi:
— Sən həqiqəti istəyirsən?
— Bəli.
— Yalan danışırsan.
Başımı qaldırdım. Yuxusuzluqdan çökmüş gözlərimi qaranlıqdakı kölgəyə dikdim.
— Mən həqiqəti istəyirəm.
— Yox. Sən komfortlu həyat istəyirsən. Həqiqət isə komfortlu deyil.
Bu dəfə etiraz etmədim. Çünki içimdə bir yer bunu artıq qəbul etmişdi.
— Sən niyə yazanda rahatlaşırsan? — deyə soruşdu.
— Çünki içimi boşaldıram.
— Yox. Çünki həqiqəti tam demirsən.
Bu söz məni vurdu.
— Necə yəni? Axı, mən hər şeyi yazıram.
— Yox. Sən hissləri yazırsan. Amma səbəbləri gizlədirsən.
Bu dəfə ürəyim daha çox sıxılmağa başladı.
— Bəlkə səbəbləri bilmirəm?
— Bilirsən. Sadəcə onları qəbul etmirsən.
Araya daha uzun sükut çökdü. Sonra o, yavaşca dedi:
— Sən başa düşülmək istəyirsən.
— Ola bilər.
— Səncə, niyə beləsən?
— Çünki... Çünki insanam.
— Yox. Çünki özünü hələ qəbul etməmisən.
Bu dəfə sözlər içimdə əks-səda verdi.
— Özümü qəbul etməsəm, burada olmazdım.
— Sən özünü olduğun kimi yox, olmaq istədiyin kimi qəbul etmisən.
— Məncə, bu normaldır? Səncə normal deyil?
— Normaldır. Amma təhlükəlidir.
— Niyə?
— Çünki bir gün həqiqət gələcək.
— Aha. Nə olsun? Sonra?
— Ya uduzacaqsan, ya da dəyişəcəksən.
— Mən dəyişə bilərəm?
— Sən artıq dəyişirsən. Sadəcə hələ bunu görmürsən, ya da görmək istəmirsən.
Bu fikir qəribə səslənirdi. Başa düşməyə çalışdım və dedim:
— Mən dəyişirəmsə, niyə hələ də eyni hiss edirəm?
— Çünki dəyişmək həmişə irəli getmək demək deyil. Maskanı çıxaranda da dəyişirsən.
— Bəs o maska dediyinin altında nə var?
— Sən.
— Hmm... Bu kifayətdirmi?
— Əgər onu qəbul etsən, bəli.
Yenə susduq. Bu dəfə sanki bizimlə bərabər sükut özü də susmuşdu.
— Mən yorulmuşam, — dedim.
— Bilirəm.
— Hər şeydən.
— Bilirəm.
— Bəzən heç nə etmək istəmirəm.
— Bilirəm.
— Bəzən sadəcə yox olmaq istəyirəm.
Bu dəfə o dərhal cavab vermədi.
Uzun bir fasilədən sonra dedi:
— Sən yox olmaq istəmirsən.
— Bəs nə istəyirəm?
— Ağrının bitməsini.
Gözlərimi yumdum. Bu, həqiqət idi.
— Bəs niyə bitmir?
— Çünki sən onu anlamadan ondan qaçmaq istəyirsən.
— Ağrını anlamaq nə deməkdir?
— Onu dəyişdirməyə çalışmadan hiss etmək.
— Bu çox çətindir.
— Hə.
— Mən bunu edə bilərəm?
— Əgər qaçmasan, edə bilərsən.
— Amma qorxuram.
— Qorxu getməyəcək.
— Onda necə?
— Qorxu ilə getməyi öyrən.
Özümü özümə daha yaxın hiss etdim. Sanki illər ərzində özümə yad olmuşdum, indi isə özümü tanımağa başlayırdım.
— Sən həmişə burada olacaqsan? — deyə soruşdum.
— Mən heç vaxt getməmişəm.
— Bəs niyə bəzən səni eşitmirəm?
— Çünki səs-küy çox olur.
— Hansı səs-küy?
— Başqalarının səsi. Gözləntilər. Qorxular. Özünü aldatmağın.
— Səni necə daha çox eşidə bilərəm?
— Səssiz qalaraq.
— Maraqlıdır. Elə bumu?
— Yox. Bu sadəcə başlanğıcdır.
Yuxudan ayıldım. Kölgənin durduğu tərəfə baxdım. Heç kim yox idi. Otaq eyni idi. Dünya eyni idi. Heç nə dəyişməmişdi. Dəyişən bir şey vardı…
